Szlak Melchiora Wańkowicza

Jezioro Bełdany

[53,0 km]

53°44'05"N, 21°33'04"E

Jezioro Bełdany otwiera się wraz z ujściem Krutyni w 53 km szlaku. Przeprawiając się nim z północy na południe, najlepiej jest trzymać się zachodniego brzegu jeziora. Po drodze miniemy wsie: Gąsior, Kamień, Piaski, Wigryny i Guzinkę. Podróż taka zajmie nam około 3-4 godzin. Jeśli jednak chce się odwiedzić wieś Bartlewo, położoną na wschodnim brzegu Bełdan, to już na samym początku kajak swój powinniśmy skierować na północny-wschód (skręcając lekko w prawo) i podążać do przeciwległego zawężenia Zatoki Iznockiej. Intensywny ruch na jeziorze i wzmożone falowanie tafli wody, zmusza kajakarzy do zachowania szczególnej ostrożności przy poruszaniu się po tym akwenie. Ze względów bezpieczeństwa najlepiej jest płynąć blisko brzegów jeziora.

Przyjechaliśmy tu z Iznotów od kolonistów niemieckich. Opuściwszy ich, wpłynęliśmy niebawem na jezioro Bełdańskie. Jezioro niebezpieczne dla żeglarzy, bo ma tę właściwość, że wiatr się na nim zmienia co chwila, że wypada z zaułków jeziornych. Bełdany mają takie „prześwisty", przez które ciągnie wiatr omal morski; bo łączą się z potężnymi Śniardwami” (Wańkowicz, str. 97).

Fot. 94. Krutynia wpływająca do jeziora Bełdany, w obrębie Zatoki Iznockiej.

 

Jezioro Bełdany jest typowym zbiornikiem rynnowym, którego długość maksymalna wynosi 12400 m i szerokość maksymalna 2400 m. Powierzchnia zwierciadła wody wynosi 940,6 ha. Dno zbiornika jest urozmaicone, z licznymi głęboczkami. Linia brzegowa jest silnie rozwinięta. Na jeziorze znajdują się 3 wyspy. Znaczna część litoralu jeziora zajmuje roślinność zanurzona oraz szuwarowa. Jego bezpośrednie otoczenie stanowią w większości (w 80%) kompleksy leśne Puszczy Piskiej. W ich drzewostanach dominują: sosna zwyczajna i świerk pospolity. Jezioro w całości położone jest na terenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego. Bełdany łączą się na północy z Jeziorem Mikołajskim, a na południu, poprzez wodną śluzę komorową Guzianka, z jeziorem Guzianka Mała i dalej z jeziorem Guzianka Wielka, a przez nie z Jeziorem Nidzkim. Brzegi jeziora są wysokie, strome i zalesione. Wokół jeziora znajduje się wiele ośrodków wypoczynkowych. Bełdany są częścią popularnej "jachtostrady" mazurskiej i wraz z Jeziorem Mikołajskim stanowią bezpośrednie połączenie wodne między Mikołajkami a Rucianem. Z tego względu w sezonie są one jednym z najbardziej uczęszczanych i zatłoczonych jezior mazurskich. Zwłaszcza część północna obfituje w liczne dogodne miejsca postojowe, co skutkuje znaczną dewastacją brzegów. Nasilenie niekorzystnych zmian w obrębie brzegów jeziora powoduje też erozja wywoływana falowaniem wody, powodowanym przez intensywny ruch motorowodny. Mimo to Bełdany są uważane za jedno z najpiękniejszych mazurskich jezior.

 

Lokalizacja na mapie

Poprzedni punkt:

Wieś Iznota

Następny punkt:

Bartlewo - "Galindia"