Szlak Melchiora Wańkowicza

Wieś Ukta

[35,0 km]

53°41'17"N, 21°29'57"E

35 km, tu znajduje się most na drodze wojewódzkiej nr 610. Tuż przed mostem, po prawej stronie, jest dogodne miejsce do wodowania kajaków (wypożyczalnia kajaków). We wsi Ukta jest też bogata baza noclegowa.

Fot. 82 (z lewej). Most w Ukcie.
Fot. 83 (z prawej).Główna ulica we wsi.

 

Ukta to duża wieś na rozległej polanie w Puszczy Piskiej, nad Krutynią, na skrzyżowaniu dróg Ruciane-Nida - Mrągowo i Mikołajki - Wojnowo, w odległości 6 km od Rucianego-Nidy. Zaczątkiem wsi była huta szkła nad Krutynią założona około 1753 r. Pojawienie się nazwy Ukta wiąże się z przybyciem na te tereny staroobrzędowców. W styczniu 1945 r. wieś nie uległa zniszczeniu i stała się siedzibą gminy. W Ukcie warto zobaczyć renesansowy obraz, znajdujący się w neogotyckim Kościele Podwyższenia Krzyża Świętego z 1845 roku, przedstawiający scenę opłakiwania Chrystusa przed złożeniem Go do grobu. Jest to światowej klasy dzieło, które znalazło się w Ukcie w dziwnych okolicznościach. Obraz jest dziełem XVI-wiecznego włoskiego malarza Girolamo Muziano, autora słynnego „Wskrzeszenia Łazarza”. Obraz został przekazany za aprobatą króla Prus Wilhelma I na prośbę miejscowego księdza, ze zbiorów królewskiego Muzeum w Berlinie z zastrzeżeniem, że pozostaje własnością i pod nadzorem dyrektora tegoż Muzeum oraz „pieczołowitej opieki i natychmiastowego zwrotu w wypadku, gdyby nie był używany zgodnie z obecnymi warunkami”. To jedyny obraz tego malarza w Polsce. Ciekawe jest to, że obraz figurujący w spisie muzeum w Berlinie uznano za zaginiony i umieszczono go na międzynarodowej liście utraconych dzieł sztuki. Był na niej do 2010 r., choć wisiał niezidentyfikowany po II wojnie światowej od ponad wieku w tym samym miejscu. O obrazie pisze na początku XX w. Orłowicz, potem w zawierusze wojennej słuch o nim ginie. Zaskakujące, że żołnierze radzieccy nie zarekwirowali razem z innymi przedmiotami obrazu ani też nie zrabowali późniejsi szabrownicy.

W tym dolnym biegu Krutyna zwalnia prąd i płynie szerokimi podmokłymi łąkami. Aż do ujścia do Bełdan, na przestrzeni około dwudziestu kilometrów, kraj jest pusty. W perspektywie zielonych łąk, na których stoją wzniesione niewidzialnymi rękami stogi, gdzieś na ich brzegach tkwią zielone zagajniki” (Wańkowicz, str. 92).

Lokalizacja na mapie

Poprzedni punkt:

Wieś Wojnowo

Następny punkt:

Rezerwat Krutynia Dolna