Szlak "Kraina Mlekiem Płynąca"

Gmina Turośl

[74,0 km]

Na odcinku w 74,0-82,8 km przejeżdżamy przez tereny administracyjne Gminy Turośl. Wieś Turośl powstała w wieku XVIII-tym będąc pierwotnie osadą leśniczego zlokalizowaną nad rzeką Turoślanką. Przez dłuższy czas tereny dzisiejszej gminy były zastrzeżone do wyłącznej dyspozycji książąt mazowieckich /zagajone/ - stąd pierwotna nazwa tej części puszczy brzmiała Zagajnica. Obszar Zagajnicy obfitował w tury i łosie, stąd późniejsza nazwa tej miejscowości - Turośl. Turośl była również osadą leśną, a jej mieszkańcy zajmowali się wytapianiem żelaza z wydobywanej tu rudy darniowej, obróbką drewna, produkowaniem smoły, dziegciu i węgla drzewnego, hodowlą pszczół.

Życie poprzednich pokoleń dokumentują tu m.in. zabytki. Najważniejszym zabytkiem Turośli jest drewniany Kościół Parafialny pod wezwaniem Świętego Jana Chrzciciela, budowany w latach 1870 – 1871 w planie krzyża łacińskiego z trzema ołtarzami. W głównym ołtarzu znajduje się obraz Matki Boskiej Częstochowskiej zasłaniany obrazem Pana Jezusa na Krzyżu. W ołtarzach bocznych obrazy wielkich świętych, drewniane zabytkowe rzeźby, a najstarsza z nich gotycka pochodzi z 1400 roku. W kościele znajdują się organy wykonane w 1901 roku, jak również zabytkowe chorągwie i feretrony noszone do dziś podczas procesji.

 

Fot: Kościół w Turośli

Uwagę przybywających z różnych stron gości, zwraca również drewniany XIX – wieczny wiatrak "koźlak", dzisiaj Izba Regionalna, w której zgromadzonych jest około 500 eksponatów w postaci dawnych narzędzi przedstawiających historię i życie Kurpiów.

 

Fot: Wiatrak "koźlak"

Spichlerz z lat dwudziestych XX wieku jest siedzibą Gminnego Ośrodka Kultury.

 

Fot: Spichlerz - siedziba Gminnego Ośrodka Kultury

Niewielka wieś Leman ma również swój zabytek, to Kościół Parafialny pod wezwaniem Świętego Rocha, pierwotnie, w roku 1860, wystawiony jako drewniana kaplica. W roku 1925 został przebudowany.

 

Fot: Kościół w Lemanie

Niesamowite wrażenie wywołuje leśny cmentarz z pierwszej wojny światowej we wsi Krusza: 728 mogił niemieckich żołnierzy, poległych w tych stronach w latach 1914 – 1915.

Gmina Turośl kultywuje kurpiowską tradycję i kulturę zarówno wśród dorosłych, jak i dzieci. Wciąż nie brakuje tych, którzy chcą uczyć się mówienia gwarą, dawnych tańców i pieśni, wykonywania tradycyjnego kurpiowskiego rękodzieła, zarówno w postaci świątecznych ozdób, czy wystroju domu, jak i przedmiotów codziennego użytku.  

Obok bogactwa historii i kultury, gmina Turośl to także bogactwo przyrodnicze. Jedną czwartą jej powierzchni zajmują lasy, które są ostoją m.in. jeleni, saren, dzików, sów i cietrzewi, a tereny podmokłe to raj dla ptaków, takich jak: dzikie kaczki i czaple siwe. Swoistą wizytówką gminy jest rezerwat przyrody "Ciemny Kąt" w pobliżu wsi Leman, w północno – wschodniej części Puszczy Kurpiowskiej. Jego powierzchnia to niemal 126 hektarów. Urody temu miejscu przydają porosłe lasem wyniesienia, tworzone przez piaski wydmowe, tak charakterystyczne dla kurpiowskiego krajobrazu. Same lasy zaś wyróżniają się wysokim stopniem naturalności. Sędziwe, około 200 – letnie sosny, przydają rezerwatowi szczególnego znaczenia. Piękno i tajemniczość mają w sobie również Uroczyska "Zimna Podgórne", "Falkowa Góra", "Grzędy", "Zła Ruda".  

Gmina Turośl leży w obszarze Kurpiowskiej Puszczy Zielonej i obejmuje 21 wsi. Teren ten zamieszkuje 5280 mieszkańców. Bogactwo zasobów przyrody: łąki, lasy, rzadkie okazy flory i fauny oraz czyste rzeki są podstawą rozwoju gminy, która od 1990 r. stanowi centrum specjalistycznego rozwoju rolnictwa. W rozwoju agroturystyki gminy widziana jest przyszłość. Obecnie funkcjonują już pierwsze gospodarstwa, które oferują wypoczynek latem i zimą. Atrakcyjność wypoczynku podnoszą kultywowane do dziś tradycje ludowe, obrzędy i słyszana na co dzień ludowa gwara. Szczególne zainteresowanie budzą tereny położone nad rzeką Pisą (szlak kajakowy i główny szlak łączący jeziora mazurskie z rzeką Narwią). Pisa posiada charakter rzeki nizinnej z licznymi meandrami i starorzeczami. Rzeka rozcina sandr kurpiowski, silnie meandrując po rozległym tarasie zalewowym. Główne dopływy na terenie powiatu kolneńskiego to: Rybnica, Rudna, Wincenta i Skroda. Rzeka przyjmuje również szereg rowów, z których najważniejszy jest Kanał Turoślański.

Atrakcyjne rejony to obszar jeziora Łacha i rezerwat przyrody "Ciemny Kąt" z reliktami dawnych puszczańskich drzewostanów. Trasy wycieczek pieszych i rowerowych prowadzą właśnie przez te przyrodniczo najpiękniejsze zakątki.

Fot: Rezerwat przyrody "Ciemny Kąt"

Szczególną atrakcją są również odbywające się cyklicznie imprezy, takie jak: "Turoślańskie Prezentacje Kulturalne" (druga niedziela lipca), czy "Kartoflisko" (druga niedziela września). W okresie Świąt Wielkanocnych wyplatane są słynne kurpiowskie palmy niesione w kwietną niedzielę w procesji oraz farbowane woskiem i naturalnymi barwnikami pisanki. W okresie Bożego Narodzenia wszyscy chętni spotykają się w GOK-u aby uczyć się ról i przygotować kostiumy kolędników, którzy tuż po świętach idą po wsi "Z Herodem" i "Z Gwiazdą".

Lokalizacja na mapie

Następny punkt:

Ptaki