Szlak "Kraina Mlekiem Płynąca"

Kozioł - punkt postojowy

[70,1 km]

N:53°25’51’’ E:21°49’47’’

Zmierzając ku punktowi postojowemu, miniemy budynek świetlicy wiejskiej. Przejeżdżając most na rzece Pisie po lewej stronie, dostrzeżemy parking nad rzeką Pisą - miejsce gdzie możemy odpocząć po wyczerpującej wędrówce, przy kapliczce św. Jana Nepomucena. Stoi tu od niepamiętnych lat. Najstarsi mieszkańcy, jak też ich dziadkowie, twierdzili że jest w tym miejscu od zawsze. Kapliczka z Janem Nepomucenem została odnowiona i wyremontowana w 2009r, dzięki ofiarności mieszkańców Kozła.

W pobliżu na wzniesieniu stoi Kościół p.w. Najświętszego Serca Jezusowego w Koźle. Warto go zwiedzić. Szczególnie godnym uwagi jest witraż Miłosierdzia Bożego autorstwa Romana Godlewskiego z Ciechanowca.

 

Fot: Kapliczka św. Jana Nepomucenea

 

Historia tego miejsca

Potrzeba budowy Kościoła w Koźle zrodziła się około 1925r. W latach 1934-1935 w wyniku przeprowadzonej komasacji gruntów została wydzielona działka. Budowę świątyni z kamienia rozpoczęto tuż przed II Wojną Światową w 1938r według projektu Romualda Kozła, przy granicy polsko-pruskiej, która przebiegała niedaleko Kozła, skrajem Puszczy Piskiej.

W 1939r. po napaści Niemców, a następnie zbrojnej napaści ZSRR na Polskę 17 września 1939r, granica przebiegała przez środek wsi Kozioł, i rzeką Pisą która podzieliła tę wioskę. Część miejscowości Kruki i Bazydły zajęli Sowieci, Zarzecze - Niemcy. Połowa drewnianego mostu w Koźle na rzece Pisie, po stronie sowieckiej została zniszczona, a ludność mieszkającą wzdłuż nowej granicy, wiosną 1940r przesiedlono do okolicznych miejscowości. Pas wzdłuż granicy zaorano i postawiono zasieki z drutu kolczastego. W 1941r. niewykończony jeszcze kościół został zburzony przez sowietów, dokonał tego, kierownik polityczny stacjonujący z oddziałem wojska w Koźle. Kamienie miały być wykorzystane do budowanych w okolicy umocnień militarnych. W czerwcu 1941r. podczas nocnego ataku Niemców na posterunki sowietów zginął Politruk. Około trzysta metrów od ruin kościoła, przy drodze Kozioł - Czerwone, po lewej stronie, tam również został pochowany. Po wojnie jego szczątki zostały ekshumowane. Jeszcze w latach 60-tych mogiła była zadbana i dobrze widoczna z drogi. W chwili obecnej tylko nieliczni pamiętają tamte zdarzenia i potrafią wskazać to miejsce.

W latach 1950-1959 wielokrotnie występowano do władz o pozwolenie na budowę kościoła, jednak za każdym razem odmawiano. Mimo to w 1959r. przystąpiono do budowy drewnianej kaplicy. Ówczesne władze, nieprzychylne kościołowi, nakazały ją rozebrać, a budujących ukarano. Kościół zbudowano na nowo w tym samym miejscu, dopiero w latach 1978-1990 staraniem Ks. Kan. Wojciecha Kuleszy i ofiarności mieszkańców parafii Kozioł. W roku 1980 odprawiono pierwsze nabożeństwa w niewykończonym jeszcze kościele.   Parafia pw. Najświętszego Serca Jezusowego została erygowana 1.01.1995 r. w miejsce dotychczasowego istniejącego od 1.01.1984r w Koźle samodzielnego ośrodka duszpasterskiego. Powstała z trzech parafii: Kolno, Leman i Turośl. Do parafii należą miejscowości: Kozioł, Charubiny, Czerwone Kolonie, Dudy Nadrzeczne, Górszczyzna, Łacha Zajezierze, Szablaki, Wincenta, Waszki. Przed wejściem na plac kościoła po prawej stronie zobaczymy tablicę poświęconą w dniu 05.12.2009r, pamięci wielkiemu człowiekowi tej ziemi jakim był inż. Romuald Kozioł. Urodził się w 1909r w Koźle. Zmarł w 1986r. w Piszu.

Dla miłośników zabytków militarnych w pobliżu znajduje się nie lada gratka. Zobaczyć tu można bezcenne obiekty niemieckich umocnień z czasów drugiej wojny światowej, usytuowane wzdłuż granicy, utworzonej w 1939r. po napaści Niemców, a następnie zbrojnej napaści ZSRR na Polskę 17 września 1939r. W tej okolicy są to trzy bunkry usytuowane  niedaleko od siebie. Wskazówki jak do nich trafić odnajdziemy na tablicy informacyjnej w pobliżu tego miejsca (N:53o26’4,4’’ E:21o48’51’’).

W Koźle czekają na nas jeszcze dwie atrakcje. Pierwsza z nich to możliwość rozwiązania drugiego z Qestów. Ulotki Qestu znajdziemy w hotelu „Kozioł” oraz świetlicy wiejskiej

Drugą atrakcją jest ścieżka rowerowa p.n. „Wyrusz z nami w Puszczę”, która rozpoczyna swój bieg z parkingu przed świetlicą wiejską. Znajdziemy tam tablicę informacyjną z mapą przedstawiającą okolicę i ścieżkę. Długość trasy około 14 km. Koniec trasy wycieczki to parking przy kapliczce Św. Jana Nepomucena.

Głównymi atrakcjami na trasie są:

  • Kościół p.w. Najświętszego Serca Jezusowego w Koźle.
  • Wiąz pomnik przyrody.
  • Wzgórze Świętego Brunona (Śmierciowa Góra).
  • Wincenta budynek komory celnej przy byłej granicy.
  • Bunkier z okresu drugiej wojny światowej.
  • Rów przeciwpancerny z okresu II Wojny Światowej.
  • Przejazd wzdłuż byłej granicy do punktu granicznego.
  • Trzy niemieckie bunkry z okresu drugiej wojny światowej.
  • Kapliczka Św. Jana Nepomucena.

Wyjeżdżając z parkingu kierujemy się ponownie na most, za którym skręcamy w prawo w kierunku wsi Ptaki. Urozmaicona trasa prowadzi wśród pól i łąk, a także przez tereny leśne. Na trasie liczne przydrożne kapliczki ludowe z figurami świętych wyrzeźbione przez tutejszych twórców ludowych oraz drewniane i żelazne krzyże, pięknie zdobione przez kowali-artystów. W pobliskich wsiach można dostrzec jeszcze wiele elementów starego budownictwa drewnianego.

Lokalizacja na mapie

Poprzedni punkt:

Kozioł - wiąz

Następny punkt:

Gmina Turośl