Szlak kajakowy Michała Kajki

Wieś Grzegorze – bród Kiejstutowy

[28,6 km]

53°48'10" N; 21°53'51,7" E

„Ten ojczysty, mazurski las.
Błogosławieństwem darzy nas
W zimowy czy to letni czas.”

Kolejna wieś przy Orzyszy to Grzegorze - niewielka osada o charakterze owalnicy położona wśród łąk w pagórkowatym krajobrazie. Rzeka wcina się tu na 0,5-1 m w łąki i malowniczo meandruje. W lutym 1361 r. oddział litewski pod dowództwem Kiejstuta i Olgierda podczas przeprawy przez Orzyszę pod Grzegorzami został rozbity przez załogę krzyżacką zamku w Okartowie. Miejsce to potem nazywano Brodem Kiejstutowym. Za mostem w Grzegorzach rzeka gwałtownie opada i trzeba być gotowym na manewry naprowadzające kajak na środek nurtu. Roślinność brzegów miejscami staje się bardzo bujna, rosną tu turzyce bagienne, trzcina, strzałka wodna, mięta wodna, karbieniec pospolity i manna olbrzymia. W zakolach, w miejscach z wolniejszym przepływem wody występują grążele żółte. Na odcinku tym, korzystając z rozległego widoku, warto spojrzeć w niebo, na którego tle często krążą ptaki drapieżne. Wprawne oko może wypatrzeć myszołowa, błotniaka łąkowego, a przy odrobinie szczęścia nawet orlika krzykliwego. Rzeka przecina w tym miejscu tereny rolnicze o zróżnicowanej strukturze. Nad łąkami pojawiają się charakterystyczne sylwetki czajek, zaś z pól dobiegają śpiewy: pokląskwy, skowronka i trznadla.

ORLIK KRZYKLIWY to gatunek ptaka drapieżnego zasiedlający mozaikowate tereny rolnicze z dużym udziałem terenów podmokłych, graniczących  z lasami. Żywi się drobnymi kręgowcami naziemnymi, głównie płazami i gadami. Do gniazda zbudowanego na drzewie samica składa najczęściej 2 jaja. Jednak w większości przypadków tylko jedno pisklę zostaje wykarmione przez rodziców. W miejscach gniazdowania orlika krzykliwego tworzy się tzw. strefy ochronne, gdzie w okresie lęgowym zabrania się jakichkolwiek zabiegów gospodarczych, a nawet obecności osób postronnych.

GRZEGORZE (niem. Gregersdorf), wieś powstała na prawie chełmińskim na obszarze 30 włók. Przywilej lokacyjny wydany został 2 lutego 1437 r. przez prokuratora rastemborskiego Gerlacha Mertza dla wiernych Witka i Dobka. Według spisów parafialnych z 1539 r. i 1540 r. Grzegorze zamieszkiwało 8 wolnych (Marcin, Damian, Jakub, Stańko, Losch, Jurek, Maciej i Kowal) i 6 zagrodników (Burzan, Micula, Jann, Jureck, Bartnik, Janusch). Pod koniec XVI wieku obszar wsi powiększył się do 51 włók. W październiku 1656 r. wsi nie ominął najazd tatarski, w wyniku którego kilku mieszkańców dostało się do niewoli. Szkołę założono w 1737 r. W 1895 i 1930 obszar wsi wynosił 866 ha. W 1925 r. wieś liczyła 302 mieszkańców, a w 1939 r. – 262. Na starym cmentarzu ewangelickim znajdują się groby poległych podczas I wojny światowej żołnierzy niemieckich i rosyjskich. Obecnie wieś liczy około 100 mieszkańców. Na północ od Grzegorzy na Orzyszy znajdował się osławiony „Bród Kiejstutowy”.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Fot. 48 (z lewej). Zadrzewienia łęgowe nad brzegami Orzyszy. Fot. 49 (z prawej). Drewniany most przegubowy nad Orzyszą za Grzegorzami.

Lokalizacja na mapie

Poprzedni punkt:

Wieś Mikosze

Następny punkt:

Olsy i łęgi nadrzeczne