Szlak kajakowy Michała Kajki

Most na półwyspie Ameryka

[22,9 km]

53°48'13,2" N; 21°58'07" E

‘Witają cię niwy, knieje
I też wszystko bez wątpienia..”

Most łączący miasto Orzysz z półwyspem Ameryka znajduje się na wąskim przesmyku między jeziorem Orzysz i jeziorem Wierzbińskm, tuż przy plaży miejskiej przy ulicy Leśnej. Jest to jedno z najbardziej popularnych miejsc wśród turystów. Zbliżając się do mostu widzimypo lewej stronie ogólnodostępne plaże, przystanie i liczne małe domki letniskowe. Dawniejmiejsce to było bardzo atrakcyjne turystycznie, znajdowała się tu duża restauracja „WeissesHaus” i spory budynek klubu wioślarskiego. Stąd na jezioro wypływało sporo łódek i kajaków. Obecnie budynki nie istnieją. Wąskim przesmykiem wpływamy do jeziora Wierzbińskiego. Na wprost roztacza się panorama wsi Wierzbiny. Kilkaset metrów dalej w zatoce znajduje się duże skupisko „lilii wodnych” zdominowane przez grążela żółtego, z udziałem grążela białego. Występujące wzdłuż brzegów szerokie pasy szuwarów, tworzonych głównie przez trzcinę, są miejscem lęgów ptaków wodnych: trzciniaków, brzęczek i rokitniczek. Na uwagę zasługuje zwłaszcza jeden gatunek – bąk, skryty ptak odzywający się buczącym, tubalnym głosem.

 

 

 

 

 

 

 

 

Fot. 30 (z lewej). Drewniany most na półwyspie Ameryka lata 40-te XX wieku (z widokiem na nie istniejącą dziś restaurację). Fot. 31 (z prawej). Obecnie istniejący w tym samym miejscu most prowadzący do plaży miejskiej.

BĄK to gatunek ptaka z rodziny czaplowatych, gniazdujący wśród trzcin lub szuwaru pałkowego. Żywi się rybami, żabami, kijankami i bezkręgowcami wodnymi. Samiec używając przełyku jako rezonatora, odzywa się tubalnym głosem przypominającym dźwięk powstający przy dmuchaniu w butelkę. Zaliczany jest do gatunków poligenicznych tzn. takich, u których samiec może mieć więcej niż jedną partnerkę. Opieką nad gniazdem i wychowaniem piskląt zajmuje się wyłącznie samica. W Polsce bąk jest nielicznym ptakiem lęgowym niżu, a ze względu na zagrożenie wyginięciem ujęty został w Czerwonej Księdze Zwierząt.

Fot. 32 (z lewej). Jezioro Orzyskie z widokiem na współczesną plażę miejską na półwyspie Ameryka z drewnianymi domkami do wynajęcia. Fot. 33 (z prawej). Plaża miejska z początku XX w. Znajdował się tu budynek restauracji „WeissesHaus” (w tłumaczeniu „Biały Dom”) i widoczny z lewej kilkadziesiąt metrów dalej budynek klubu wioślarskiego.

Fot. 34 (z lewej). Lilia złotogłów – kwitnąca wczesnym latem w liściastych i mieszanych lasach półwyspu Ameryka, a szczególnie liczna na granicy z poligonem Orzyskim. Fot. 35 (w środku). Grzybienie białe (i nieco rzadsze grzybienie północne) – spotykane często na jeziorach w okolicy Ogródka, kwitną przez całe lato w zatokach i szuwarach. Wszystkie powyższe gatunki podlegają ochronie. Fot. 36 (z prawej). Kosaciec żółty – pospolity w szuwarach w rejonie niemal wszystkich jezior.

Trudno powiedzieć, którą z roślin miał na myśli Michał Kajka pisząc „Wszelkie księgi Boskiej chwały / Kwitnące jak lilije?”. Niewątpliwie lilija Kajki odwoływała się do przesłania teologicznego, gdzie zalążnia symbolizuje Chrystusa wolnego od skazy, a otwarty kielich kwiatowy nawiązywać ma do jego zmartwychwstania i wniebowstąpienia. Dodać należy, że pobliskie miasto Ełk tłumaczone jest przez niektórych jako „biała lilia wodna”. Tak naprawdę Ełk wziął swoją nazwę od pobliskiej rzeki Łek. U Jaćwingów słowo to oznaczało najprawdopodobniej „białą wodę”, niewykluczone, że od licznych tam grążeli.

JEZIORO WIERZBIŃSKIE, Zatoka (Wiersbinner See, Stollendorfer See) położone jest między Orzyszem a Wierzbinami. Jego powierzchnia wynosi 104,4 ha, przy głębokościach: średniej – 4,8 m i maksymalnej – 18,1 m. Posiada wydłużony kształt i jest oddzielone od jeziora Orzysz półwyspem Ameryka, zwanym czasami Grądzikiem. Na półwyspie stwierdzono prehistoryczne stanowisko obróbki kamienia. W jeziorze spotyka się głównie ryby: lin, szczupak, okoń, płoć i leszcz.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Fot. 37 (z lewej). Przesmyk między jeziorem Wierzbińskim i Orzysz, w tle zabudowania wsi Wierzbiny. Fot. 38 (z prawej). Widok z plaży w Wierzbinach na jezioro Wierzbińskie.

 

 

Lokalizacja na mapie