Szlak Melchiora Wańkowicza

Przyroda okolic wsi: Potasie, Samule, Cieciory i Pupki

[ km]

Pomiędzy tymi miejscowościami znajdują się rozległe łąki położone w dolinie Pisy. Większość z nich wykorzystywana jest tradycyjnie - jako pastwiska. Takie warunki zapewniają doskonałe miejsca rozrodu dla ptaków z rzędu siewkowych.

Ptaki nadpisańskich łąk.
Najliczniej spotykanym gniazdującym tu ptakiem z rodziny siewkowatych jest czajka. To doskonale znana biało-czarny siewka wielkości gołębia, z długim czubkiem na głowie. Tuż po przylocie samce wybierają niewielki otwarty obszar wśród łąk i intensywnie nad nim tokują, wyczyniając w powietrzu iście akrobatycznie sztuczki.

Ciekawym mieszkańcem tych łąk jest też rycyk. Ze względu na bardzo długi dziób i nogi, ptak ten sylwetką przypomina miniaturowego bociana. Rycyk, oprócz osobliwego wyglądu jest również pięknie ubarwiony. To dość hałaśliwy mieszkaniec tutejszych łąk. Podczas lotu tokowego wydaje całą serię bardzo głośnych i ostrych dźwięków. Podobnie zachowuje się, gdy potencjalny drapieżnik zbliży się do jaj lub piskląt.

W dolinie Pisy zaobserwować można też największego przedstawiciela siewkowatych - kulika wielkiego. Ptak ten nie tylko wyróżnia się niebanalnym wyglądem, ale i bardzo charakterystycznym fletowym, gwiżdżącym głosem. Kulik przypomina nieco rycyka, jest jednak nieco większy, a jego dziób jest dłuższy i zakrzywiony łukowato w dół.

Tajemniczym mieszkańcem nadrzecznych łąk jest też derkacz – ptak z rodziny chruścieli. Prowadzi on bardzo skryty tryb życia, przebywając głównie pomiędzy wysokimi trawami. Swoją obecność zdradza jedynie donośnym i monotonnym nawoływaniem – „der der”. Najwyższą aktywność głosową derkacze wykazują późnym wieczorem i nocą.

Na omawianym odcinku doliny Pisy, pośród łąk i pastwisk, zachowały się liczne, rosnące pojedynczo lub w luźnych szpalerach, starsze okazy wierzb i olszy. Obecność tych drzew w krajobrazie sprzyja występowaniu dwóch bajecznie kolorowych ptaków z rzędu kraskowych – dudka i kraski. Dudek to typowy mieszkaniec nadrzecznych łąk i pastwisk. Zwraca uwagę swoim rozkładanym czubem na głowie. Zwykle chętnie żeruje w pobliżu pasących się krów. Gnieździ się we wszelkiego rodzaju dziuplach i pęknięciach w pniu drzew, najchętniej w starych, wypróchniałych wierzbach. Pisklęta dudka broniąc się przez drapieżnikiem wystrzykują z gruczołu kuprowego wydzielinę o przykrej woni.

Z dudkiem spokrewniona jest kraska. Jej populacja krajowa szacowana jest na nieco ponad sto par lęgowych. Jednak tu, nad Pisą, można jeszcze spotkać nieliczne osobniki tych przepięknych ptaków. Kraska, podobnie jak dudek, jest dziuplakiem. Najchętniej zasiedla duże, wierzbowe dziuple w bliskim sąsiedztwie terenów otwartych – szczególnie ekstensywnie użytkowanych łąk i pastwisk.

Nadpisańskie łąki sprzyjają też obserwacji żerujących żurawi. Dawniej ptaki te spotykało się znacznie rzadziej, gdyż były niezwykle ostrożne i nieufne wobec człowieka. Kryły się głównie na bagnach i w podmokłych lasach olszowych.

Obecnie przestały już tak bardzo stronić od ludzi, dlatego można je łatwo zauważyć. Para po przylocie na lęgowisko wykonuje ceremonialny taniec, na który składają się liczne ukłony, wyskoki i stroszenie piór. Niecodzienny jest również głos żurawi, tzw. klangor, który niesie się echem na kilka kilometrów

 

Fot. 156 i 157. Kwieciste łąki położone nad brzegami Pisy w okolicach wsi Cieciory.

 

Motyle (Łuskoskrzydłe) są bezsprzecznie najpiękniejszą grupą owadów, przyciągająca wzrok obserwatora, nawet wśród barwnie kwitnących kwiatów, na których przebywają. Motyle posiadają dwie pary błoniastych skrzydeł. Pokryte są one łuskami (stąd inna nazwa rzędu) osadzonymi na trzoneczkach. Właśnie te łuski nadają różnorodne barwy skrzydłom, mieniąc się w promieniach słońca. Cechą charakterystyczną wszystkich motyli jest posiadanie aparatu gębowego typu ssącego tzw. ssawki. Jest ona widoczna z przodu głowy motyla w postaci zwiniętej rurki. Owad spijający pokarm rozwija tę rurkę i kieruje ją w stronę pokarmu. Motyle wbrew pozorom nie żywią się tylko nektarem. Niektóre gatunki spijają też soki i wydzieliny z różnych części roślin, a nawet soki z rozkładających się zwłok zwierząt.

Motyle przechodzą przeobrażenie zupełne, tzn. w rozwoju kolejno następującymi pokoleniami są: jajo - larwa - poczwarka – imago (postać dorosła, zdolna do rozmnażania).

Larwa motyli to gąsienica. Głównym jej celem jest intensywne pobieranie pokarmu niezbędnego do szybkiego wzrostu i nagromadzenia substancji zapasowych wykorzystywanych w stadium poczwarki. Gąsienice mają aparat gębowy gryzący, dlatego żywią się pokarmem stałym, najczęściej w postaci różnych organów roślinnych. Pochłaniają go bardzo łapczywie, powodując często szkody w uprawach i hodowli drzew - np. bielinek kapustnik, czy brudnica mniszka.

Po zakończonym wzroście gąsienice przekształcają się w kolejne stadium rozwojowe - poczwarkę. To stadium nie odżywia się, lecz korzysta z substancji pokarmowych zgromadzonych przez gąsienicę. W poczwarce zachodzi całkowita przemiana gąsienicy w motyla - zostają przebudowane właściwie wszystkie narządy. Wiele motyli ukrywa swoje poczwarki w kokonach lub w innych kryjówkach jak np. w zwiniętych liściach.

 

Fot. 158. Nasz najpiękniejszy motyl - paź królowej.

Fot. 159 (z lewej). Rusałka admirał.
Fot. 160 (z prawej). Rusałka pawik.

 

Fot. 161 (z lewej). Latolistek cytrynek.
Fot. 162(z prawej). Czerwończyk dukacik.

 

Fot. 163 (z lewej). Lśniak szmaragdek.
Fot. 164 (z prawej). Kraśnik sześcioplamek.

 

Na 168,1 km mijamy ujście kanału Poredy-Charubin (53°18'50"N, 21°49'06"E) W odległości 700 m, na prawym brzegu Pisy znajduje się wieś Poredy.

Lokalizacja na mapie

Poprzedni punkt:

Wieś Kozioł

Następny punkt:

Wieś Dobry Las