Szlak Melchiora Wańkowicza

Rzeka Wincenta i wieś Wincenta

[134,7 km]

53°27'35"N, 21°52'01"E

Ujście rzeki Wincenty do Pisy znajduje się kilkadziesiąt metrów od Dłutowa.

Rzeka Wincenta jest największym lewobrzeżnym dopływem Pisy, o długości 23,8 km. Źródła jej znajdują się w okolicach nieistniejącej już wsi Brzózki. Zapewne rzeka Wincenta trafiała na karty historii częściej, niż jej imienniczka - wieś Wincenta. Rzeka była od połowy XIV wieku była rzeką graniczną pomiędzy (w historycznej kolejności): Mazowszem a Prusami, Księstwem Mazowieckim a Prusami, Królestwem Polskim a Prusami, Księstwem Warszawskim a Prusami, Królestwem Polskim (podległym Rosji) a Prusami, Niemcami a Rosją, a w okresie międzywojennym Niemcami a Polską. Obecnie stanowi granicę między województwami warmińsko-mazurskim a podlaskim.

Fot. 148 (z lewej). Rzeka Wincenta w okolicach wsi Wincenta.
Fot. 149 (z prawej). Ujście Wincenty do Pisy.

Najłatwiej dotrzeć do wsi Wincenta wysiadając z kajaka przy betonowym moście, który wyznacza 134,7 km szlaku. Jest tu dobre miejsce, aby wyciągnąć kajak na brzeg. Zabudowania miejscowości Wincenta (53°27'32"N, 21°51'49"E) znajdują się około 500 m dalej na zachód. Wieś położona jest przy dawnej granicy polsko-niemieckiej - do 1939 roku działała tu Komora Celna (obecnie zabytek). Na obrzeżach Wincenty znajduje się cmentarz jeńców radzieckich zamordowanych w obozie w Dłutowie. W zbiorowych mogiłach pochowanych jest około 12 tysięcy zamordowanych.

 

Fot. 150. Budynek Komory Celnej w Wincencie (obecnie zabytek).

Płyniemy dalej w dół Pisy. W jej dolinie utrzymuje się wciąż tradycyjnie zagospodarowany krajobraz rolniczy, w którym dominują łąki i pastwiska. Urozmaicają go starorzecza i liczne rozproszone zadrzewienia. Zwarte kompleksy leśne znajdują się w pewnym oddaleniu od rzeki, aż do 138,5 km (53°26'13"N, 21°50'26"E) szlaku. Dopiero w tym miejscu, na prawy brzeg Pisy „wkracza” las. Meandrująca rzeka stworzyła tu stromą skarpę, w której jaskółki brzegówki wykopały liczne norki lęgowe.

 

Brzegówki są bardzo towarzyskie, dlatego chętnie gniazdują w dużych koloniach. Zważywszy na rozmiary brzegówek, głębokość niektórych norek jest imponująca i może dochodzić nawet do 1,5 metra.

Zimorodek podobnie jak brzegówki, gniazda zakłada w norach wygrzebanych w stromych brzegach rzeki, lecz jest samotnikiem i nie gnieździ się w koloniach. Jest gatunkiem terytorialnym i przy sprzyjających warunkach norki sąsiednich par oddalone są od siebie od 1 do 3 km. Podstawowym pokarmem zimorodka są niewielkie ryby, które zręcznie łowi, rzucając się co pewien czas w nurt rzeki ze swojej ulubionej czatowni – suchej gałęzi, bądź zatopionego konaru. Jak przystało na kuzyna dudka i kraski, zimorodek jest też kolorowo ubarwiony.

 

Fot. 151. Gniazda brzegówek na urwanym brzegu Pisy.

Około 0,5 km w dół rzeki, przed miejscowością Kozioł, znajduje się ujście dużego starorzecza Pisy.

 

Ptaki związane ze starorzeczami. Te interesujące ekosystemy zamieszkuje wiele gatunków zwierząt – zwłaszcza ptaki. W starorzeczach, których lustro wody pokryte jest osoką aloesowatą, liśćmi grążeli i grzybieniami, a brzegi porośnięte trzciną i pałką, bardzo chętnie gnieździ się kolonijnie rybitwa czarna. Ptaki zamieszkujące starorzecze chętnie latają stadnie nad korytem rzeki, polując na małe rybki, ważki lub inne większe owady. Na zarośniętych starorzeczach można również zaobserwować, a właściwie prędzej usłyszeć trzy gatunki ptaków prowadzących niezwykle skryty tryb życia - kokoszkę, zielonkę i wodnika. Należą one do rodziny chruścieli i prowadzą zwykle wieczorno-nocny tryb życia. Swoją obecność zdradzają jedynie częstym, charakterystycznym dla każdego z gatunków nawoływaniem.

Lokalizacja na mapie

Poprzedni punkt:

Dibitschplatz

Następny punkt:

Wieś Kozioł