Szlak Melchiora Wańkowicza

Jezioro Zdróżno (Zdróżno)

[5,0 km]

53°37'34" N, 21°21'45”E

Jezioro Zdróżno osiągamy po wypłynięciu ze Spychowskiej Strugi. Znajdujemy się obecnie w 5 km trasy. Po lewej stronie szlaku widać półwysep i wieś Połom. Podążamy dalej wzdłuż prawego brzegu jeziora Zdrużno do zatoki przechodzącej w jezioro Uplik (Fot.23).

My pierwszego dnia wyjechawszy i tak około 3-ej popołudniu, zbłąkaliśmy się gdzieś na jeziorze Zdróżno...” (Wańkowicz, str. 57).

Jezioro Zdrużno lub Zdróżno powierzchni 252,30 ha położone jest na Równinie Mazurskiej, na szlaku Krutyni, na południe od wsi Stare Kiełbonki. Jest to malowniczy akwen o bardzo urozmaiconej linii brzegowej z zatokami i półwyspami. Na środkowym plosie znajdują się dwie niewielkie zadrzewione wyspy o łącznej powierzchni 0,60 ha. Brakuje nad nim kąpielisk, a występują jedynie dzikie zejścia do wody przy zadbanych pomostach wędkarskich. Rzeźba dna jeziora jest urozmaicona kilkoma głęboczkami, stąd średnia głębokość wynosi 5,3 m, zaś maksymalna – 25,9 m. Brzegi w przeważającej części są wysokie i porośnięte lasami. Południowe obrzeża częściowo zajmują pola i łąki. W jeziorze licznie występują następujące ryby: leszcz, lin, sandacz, szczupak i węgorz.

Leśniczówka Zdrużno otrzymała nazwę od jeziora. Położona jest przy żółtym szlaku im. Karola Małłka, około 1,5 km na wschód od przystanku kolejowego Karwica Mazurska i 6 km na południowy zachód od Rucianego-Nidy. Zbudowana została w połowie XIX wieku i prawdopodobnie jest najstarszą zachowaną leśniczówką na Mazurach. W skład zabudowań położonych w otoczeniu starych dębów oprócz budynku mieszkalnego wchodzą: stodoła, stajnia, piwnica i wolnostojący piec chlebowy. Stanowi ona unikalny zespół mazurskiej architektury leśnej, ale od wielu lat jest opuszczona i popada w coraz większą ruinę. W 2004 r. została wpisana do rejestru zabytków, niestety niezabezpieczona należycie przez właściciela ulega dalszej dewastacji. Po uznaniu leśniczówki za obiekt zabytkowy, rozważano projekt przeniesienia jej do Muzeum Kultury Ludowej w Węgorzewie, ale ze względu na wysokie koszty zaniechano tego pomysłu. Z kolei w 2012 r. Urząd Miasta i Gminy w Rucianem-Nidzie zamierzał przenieść zrujnowaną leśniczówkę Zdrużno z głębi Puszczy Piskiej w pobliże zabytkowej wyłuszczarni nasion w Rucianem-Nidzie i tam ją zrekonstruować pod nadzorem konserwatora zabytków. I z tych planów na razie nic nie wyszło. Leśniczówkę Zdrużno polubił Konstanty I. Gałczyński, który bywał tam, chodząc na spacery z Prania. Chciał w niej nawet zamieszkać na stałe. Realizację tego planu przerwała nagła śmierć poety w 1953 r. i gdyby nie to zdarzenie, to być może zamiast do muzeum w leśniczówce Pranie jeździlibyśmy do muzeum w leśniczówce Zdrużno.

Około 100 m na północ od zabudowań leśniczówki znajduje się dawny cmentarz z dwoma zachowanymi krzyżami żeliwnymi na grobie Louise Fuchs z domu Rode (1856-1878) i jej dziecka (1870-1876). Krzyże pochodzą najprawdopodobniej z dawnej huty żelaza w Wądołku.

Fot. 22 (z lewej).Ujście Spychowskiej.
Fot. 23 (z prawej). Wejście do jeziora Uplik.

Lokalizacja na mapie

Następny punkt:

Jezioro Uplik